· Không thể không có một người Việt Nam can đảm nào mà không làm cách mạng (André Malraux).

Lý Kiến Trúc-VĂN HÓA MAGAZINE

Đáp thiệp mời của Vietnamese Professionals Society North American Conference 2004 được ký tên bởi quí vị: Vũ Thị Xuân, Nguyễn Trí Minh, Nguyễn Thanh Giang, Đông Xuyến; Tạp chí Văn Hóa với tư cách một cơ quan báo chí độc lập đến tham dự Đại Hội Chuyên Gia Việt Nam Bắc Mỹ 2004 diễn ra trong hai ngày Thứ Bẩy 23 và Chủ Nhật 24 tháng 10 năm 2004 tại phòng khánh tiết khách sạn Double Tree-Santa Ana, Nam California, Hoa Kỳ. Ghi nhận đầu tiên là chủ đề lớn của đại hội năm nay đưa ra: "VAI TRÒ CỦA NGƯỜI CHUYÊN GIA VIỆT NAM: ĐỊA PHƯƠNG VÀ TOÀN CẦU"; một chủ đề quan trọng, đúng lúc trong thời điểm hiện nay.

Đại Hội đã thu hút hơn 200 tham dự viên, đa số là chuyên gia đang hoạt động trong nhiều lĩnh vực, đến từ Úc, Canada, Pháp, phần lớn là Mỹ và 30 diễn giả thuyết trình về các đề tài phong phú. (30 diễn giả với những chuyên môn khác nhau từ những khu vực địa lý nhân văn khác nhau được chia thành từng nhóm, mỗi nhóm 3 người ngồi chung trên bàn diễn giả). Nhìn chung về tổ chức, nét lớn của đại hội Chuyên Gia Việt Nam năm nay khai diễn ở Mỹ qui tụ hai đội ngũ (thế hệ một-già, thế hệ hai-trẻ) lớn mạnh, có tầm vóc cao, chuyên sâu về các ngành khoa học nhân văn, khoa học thực dụng, khoa học nghệ thuật-kỹ thuật, khoa học giáo dục-xã hội, khoa học kinh tế thị trường, khoa học truyền thông, khoa học chính trị, môi trường sinh thái,v.v... chủ đề đưa ra hàm dưỡng sự chuẩn bị cho tương lai. Tuy rằng, trong hội thảo, môn khoa học chính trị tưởng như ít ai xoáy vào như một trọng điểm của chủ đề, nhưng khi các tổ thảo luận diễn ra giữa tham dự - thuyết trình viên thì hầu như những ưu tư hỏi đáp về chính trị vẫn hàng đầu.

Theo thông tin phổ biến của ban tổ chức: Việc trao đổi và cập nhật kiến thức chuyên môn cũng như việc suy tư cho những giải pháp hữu hiệu cho các vấn đề liên quan đến quốc gia định cư và quê hương Việt Nam luôn là những điều cần thiết; nhờ vậy chuyên gia Việt Nam mới có thể đóng góp tích cực vào xã hội con người nói chung và tiến trình dân chủ và canh tân tại Việt Nam nói riêng. Chương trình Đại Hội chính thức bắt đầu vào sáng Thứ Bảy 23/10/04, với phần chào mừng quan khách, giới thiệu các bộ phận Phân hội của Hội Chuyên Gia Việt Nam đến từ Úc, Toronto (Canada), Paris (Pháp quốc), Boston, Washington D.C., Atlanta, Houston, Dallas, Chicago, Seattle, San Jose và Nam California (Mỹ); sau đó là bước ngay vào thuyết trình và thảo luận.

Dưới đây là thành phần diễn giả gồm có các qúi vị: Gs. Nguyễn Học Tập; Gs. Lê Long; Gs. Đỗ Quý Toàn; ông Huỳnh Ngọc Phước; ông Trần Văn Ca; cô Trần Thị Thiện Tâm; Ts. Mai Thanh Truyết; ông Nguyễn Nguyên; ông Paul Baranowski; Ts. Nguyễn Lâm Kim Oanh; ông Nguyễn Tường Thắng (Paul); ông Nguyễn Peter; Bs. Quỳnh Kiều; ông Nguyễn Thành; LS Trịnh Hội; ông Sean Butler; ông Michael Struett; cô Lê Đình Ysa; ông Nguyễn Mike; ông Nguyễn Đức; nhà báo Lâm Andrew; nhà báo Đỗ Bảo Anh; ông Đào Sa; Ts. Trần Diệu Chân; ông Nguyễn Ngọc Danh; ông Hoàng Tứ Duy; ông Michael Matsuda; Bs. Trần Xuân Ninh; Ls. Nguyễn Xuân Phước. (Xem chương trình và đề mục của ban tổ chức).

Điểm qua những khuôn mặt kể trên, ban tổ chức Đại hội đã chứng tỏ khả năng tiếp cận nhân lực dồi dào, đề tài nóng bỏng cập nhật, xứng đáng với vai trò của các diễn giả đang hoạt động ở xã hội phương tây. Không những thế, một số các diễn giả còn thể hiện nội lực hiểu biết của họ dung chứa một quá trình thâm nhập thực tế, đã từng đối tác với nhiều nhân vật đang hoạt động ở nhiều môi trường tương đồng dị biệt; những kinh nghiệm này đang gián tiếp hay trực tiếp va chạm đến mối bang giao tam giác Mỹ-Việt-Cộng Đồng. (Xin đọc những bài tham luận về mối bang giao này trên tạp chí Văn Hóa).

Trong một diễn đàn dân chủ mở rộng, sự gặp gỡ giữa hai thế hệ sau nhiều giờ làm việc, đại hội đã kết thúc phấn chấn với những lời phê bình, nhận xét thẳng thắn đặc biệt từ phía các chuyên gia tuổi trẻ Việt Nam hải ngoại. Ông Frank Fry, nguyên phó Thị trường thành phố Westminster đương kim nghị viên, đã lên diễn đàn ngỏ lời khen ngợi nồng nhiệt thành quả của đại hội, sau đó ông lần lượt trao tặng các thành viên trong ban tổ chức chìa khóa vàng mở cửa Westminster City. Chìa khóa vàng đựơc gắn lên ngực cho những thượng khách của thành phố. Phần cuối đại hội, một số đại diện các cơ quan truyền thông cũng phát biểu cảm tưởng. Tạp chí Văn Hóa ghi nhận: Diễn đàn của Hội Chuyên Gia Việt Nam năm nay là một diễn đàn khoa học và dân chủ, không những nâng cao trình độ tiếp cận nhiều luồng tri thức đa phương, mà còn qui tụ rất nhiều tài năng thế hệ trẻ; đề tài phong phú không xa rời thực tế; đối thoại thẳng thắn thể hiện phong cách trào lưu đối thoại đa nguyên kiểu mẫu; chỉ còn một thiếu sót vắng bóng nếu có (!), là sự chuẩn bị một mặt trận đối thoại đa chiều mặt đối mặt từ bên ngoài và bên trong Việt Nam, nhưng đa số tin rằng với xu thế hiện nay, nó sẽ phải diễn ra trong tương lai. Xét qua sa bàn tổ chức đại hội, ta nhận thấy có bốn vị trí với bốn chiều nhìn khác nhau; chiều nhìn của bộ não đề án, chiều nhìn của ban kỹ thuật, chiều nhìn của đội ngũ chuyên gia trẻ và chiều nhìn của đội ngũ chuyên gia 30 năm hải ngoại. Mục tiêu trước mắt là tạo ra một diễn đàn song phương giữa giới trẻ và thế hệ đi trước ở hải ngoại, nhằm bắc một nhịp cầu trao đổi ở những chỗ: hải ngoại có điểm gặp, có điểm không gặp, hoặc có những định kiến phải gạt bỏ... từ đó, rút ra được các tiêu điểm để đánh giá thành quả của đại hội cho đúng mức, đặt nền móng cho các đại hội kế tiếp. Việc đánh giá có thể tập trung ở hai điểm: duyệt xét các bài tham luận khả thi, duyệt xét tâm trạng và tầm nhìn của giới trẻ ở các mức độ.

Cuối cùng, cốt lõi nhân bản của đại hội chuyên gia trẻ 2004 là gởi một thông điệp không điều kiện về đất nước như một giấc mơ canh tân của người Việt hải ngoại thao thức đóng góp cho quê hương để có thể hoàn thiện cho một road map và, ngược lại, hải ngoại cũng cần câu trả lời của người Việt trong nước đang trực tiếp cọ xát với "vương vấn độc tài chừng mực", đang cọ xát với "đoạn tuyệt độc tài toàn trị", hay vẫn cứ đang "cải tổ từ từ" để định hướng định vị. Thật ra, đứng trên tầm vóc của một quốc gia, việc điều tiết các cơ chế hành pháp, lập pháp, tư pháp là cả một vấn đề trọng đại, nan giải. Nó đòi hỏi cấp lãnh đạo hiện nay phải cương quyết vượt ra khỏi những ràng buộc của quá khứ để thực sự nắm bắt lấy nguồn tài chánh và trí tuệ có khả năng phục hồi sinh lực dân tộc.(1) Nếu mọi con đường ngày xưa đều dẫn tới La Mã thì mọi con đường ngày nay đều dẫn tới Cộng Đồng Quốc Tế. Một thể chế lơ lửng giữa không trung còn ám ảnh quá khứ vinh nhục sẽ phải chấm dứt nhanh chừng nào hay chừng đó để quốc gia vươn lên thành một con rồng vàng hiện thực cất cánh cao trên vùng trời châu á./.

Lý Kiến Trúc
(1) Lời của Gs Lê Xuân Khoa